Деминирањето во Босна и Херцеговина (1)

Не заборавајте на мините

БиХ е земја со најголем проблем на минска загаденост во регионот на Југоисточна Европа. Проценето е дека на околу 10.000 локации се наоѓаат околу 670.000 мини и 650.000 неексплодирани боеви средства. Сомнителната површина е процената на повеќе од 2.000 км2, што е повеќе од 4 % од вкупната територија

“Отстранувањето на опасностите од мини е еден од најважните хуманитарни принципи, предуслов за обновување на земјата, на при­ро­дните и економските ресурси, како и враќање на бегал­ци­те и раселените лица. Квалитетниот и  безбеден живот не е воз­можен без решавање на проблемот со мините. Преземањето на сите потребни мерки и спроведување на операциите од областа на  хуманитарното деминирање, обиколката на ризичните по­вр­шина и едукацијата за ризиците од мините се неопходни за да може Босна и Херцеговина да биде слободна од влијанието на мините и другите убиствени средства останати од војната, со цел да се заштити населението, да се развива економијата и при­родните ресурси во БИХ до 2010 година. Потребно е да се обезбеди континуирано, стабилно и долгорочно спроведување на операциите на хуманитарно деминирање и  на други про­тив­мински акции за отстранување на сите мини и на неекспло­ди­ра­ните убиствени средства во Босна и Херцеговина” -  стои во текс­тот поместен на њњњ.бхмац.орг  на граѓанската орга­низа­ци­ја БХ МАЦ - Центар за отстранување мини во Босна и Херце­го­ви­на, која се смета за клучна организација во процесот на мин­ска­та акција во земјата. Наведените цели на работа се поткрепени и со пресек на нивните активности, но и  со релевантни под­а­то­ци за опасностите од присуството на мините и акциите за нивно отстра­нување.  

 

Стратегија за помош на жртвите настрадани од мини

 

Комисијата за деминирање во Босна и Херцеговина во сре­ди­на­та на декември 2004 ја усвоила Стратегијата за помош на жрт­вите настрадани од мини, во која стои дека помошта на жртвите од мини се смета за компонента во интегрираните противмински  активности. „Интегралните планови за противмински акции за загрозената заедница се нови концепти во решавање на про­бле­ми­те со противминските акции. Тој  концепт предвидува нај­добро усогласување на сите ресурси на противминските акции на теренот. Секоја жртва од мини во рамките на своите мож­нос­ти може да биде корисен член на заедницата. Рехабилитацијата на жртвите и нивната интеграција во општеството се важни и за поединецот и за заедницата. За помош на жртвите од мини е раз­виена, посебна стратегија, а до крајот на 2008 година се пред­видува хармонизација на законските одредби што се одне­су­ваат на лицата со намалени способности. Квалитетот на жи­вотот на жртвите од мини би требало да се подобри со уна­пред­ување на системот на рехабилитација и вработување на лицата со намалени способности. Тоа  се смета и за еден од приоритетните цели во периодот од 2005 до 2008 година. По­мош­та на жртвите настрадани од мини ќе зависи од  рефор­ми­те и на полето на социјалната и здравствената заштита и уна­пре­ду­ва­ње на системот на вработување, а за остварување на наве­де­ни­те цели на Стра­­те­гијата за про­тив­мински ак­тив­ности за Бос­на и Херцеговина ќе биде потребно и развивање сис­тем на коор­ди­на­ција, инфор­мира­ње и осигурување квалитет”, стои во веб-стра­ница­та на БХ МАЦ, носител на координацијата за помош на жртвите од мини. Коорди­нацијата на активностите на организациите и институ­циите што се занимаваат со жртвите од мини ќе се остварува со работата на Координативната група и Одборот за помош на жртвите од мини, што е оперативно тело на групата.  Развојот на системот на осигурување на квалитетот ќе биде насочен на воспоставување стандарди за медицинска реха­би­ли­тација, ортопротетски услуги, обуки за персоналот и стандардните оперативни процедури за извезување проекти за помош на жртвите од мини. Организациите што ќе се зани­маваат со помош на жртвите од мини ќе бидат акредитирани за работа во Босна и Херцеговина. Се предвидува организирањето на контролата и оценката на проектите за помош на жртвите од мини да се одвива до крајот на 2006 година.  Информативниот систем треба да биде развиен низ веб-презентација и преку база на информации. Базата на податоци ќе обезбедува опер­а­тивни податоци за Центарот за отстранување мини ќе нуди информациии на заинтересираните и на вклучените во про­гра­ми­те за помош и за жртвите од мини. Прва задача на Одборот за помош на жртвите од мини ќе биде отпочнување активности за формирање база на податоци што треба да се воспостави до крајот на 2005 година, а помошта на жртвите од мини ќе се реализира со користење на домашните капа­ци­те­ти.