Организациското уЧење како нова форма за напредок
Ситуации на организациско учење
Во последните децении на минатиот век започна се повеќе да се зборува за организациското учење, како нова форма на водење на организацијата во напредок. Организациското учење како менаџерска дисциплина се наметна над дотогашните услови во менаџментот: услови на конкуренција, криење на искуствата и знаењето, водење сметка да & се наштети на конкуренцијата.
Питер Сенге, професор на Универзитетот Масачусетс од САД и еден од основачите на терминот „организациско учење“, увидел дека менаџерите трошат повеќе време и енергија на криење на знаењата и искуствата отколку истите да се споделат во организацијата и надвор од неа. Водејќи се од премисата дека знаењето е невозможно да се сокрие, тој заедно со своите соработници започнал да работи на развивање форми и начини за учење во секоја ситуација, учење на секој од секого во една организација. Според него, организација што учи е организација каде што луѓето континуирано го надградуваат својот капацитет со цел да ги постигнат саканите резултати, каде што новите и проширувачки (експанзивни) модели на мислење се охрабруваат, каде што колективниот стремеж е ослободен и каде што луѓето постојано учат како да учат заедно (Петер Сенге, Тхе Фифтх Дисциплине, 1990). Иако често се среќаваат термините “организациско учење”, “организација што учи (леарнинг органисатион)”, сепак, многу менаџери си ги поставуваат прашањата: што е организациско учење, зошто е потребно да се учи во организацијата, која е користа од примената на концептот организациско учење?
Познат е примерот на холандската компанија “Шел”, којашто благодарение на примена на концептот организациско учење успеала да ги преброди годините на нафтена криза во раните седумдесетти години на минатиот век, прилагодувајќи ја стратегијата, структурата, системите, стилот на раководење и персоналот кон новата состојба.
Организациско учење
Во основа, учењето и организациските промени се тесно поврзани. Промените во организацијата (кои се неминовни) бараат промени и адаптации во однесувањето на луѓето во организацијата, а тоа може да се постигне само преку усвојување нови начини и методи на работа преку учење. Организацијата треба да научи да се адаптира на сите промени кои настануваат во опкружувањето, а тоа бара постојано одвивање на процесот на учење во организацијата:
- Учење да се биде (по)ефективен: да се унапреди и прошири обемот и квалитетот на производите и услугите кон клиентите;
- Учење да се биде ефикасен: да се унапреди искористувањето на влезните елементи за добивање квалитетни производи и услуги;
- Учење за експанзија: да се прошират и диверзифицираат активностите на организацијата.
Бидејќи организациите се состојат од луѓе, учењето во организациите се засновува врз процесите за учење на луѓето. Учењето значи создавање нови форми и начини на однесување, при што организацијата се гледа како целина во која сите работи се меѓусебно поврзани и меѓусебно зависни.
Организациското учење има две димензии: она колку сме ние како поединци способни да научиме и она колку можеме да создадеме амбиент за учење на другите во организацијата.
Основна задача на успешниот менаџер е да создаде услови во организацијата за примена на концептот на организациско учење, односно да ги овозможи ситуациите на организациско учење:
1. Учење од водството 2. Учење од надзорништвото 3. Учење во формалната обука 4. Учење од средината 5. Учење од колегите 6. Самообразование
Во сите овие ситуации на организациско учење кај поединците, а со тоа и во организацијата, се врши промена на нивните ставови, вештини и знаења.
Лилјана Алчева-Јовановска
Поимник
1. Учењето значи создавање нови форми и начини на однесување. Постојат три типови организациско учење:
· Учење преку условување · Оперативно учење · Свесно учење
Условувањето е засновано врз повторување и може да создаде многу силни обрасци (автоматизми, рутини) кои тешко се менуваат.
Оперативното учење, исто така познато како „бихејвиоризам” и „реакција на стимулите” се одвива преку изведување на работниот процес, а луѓето учат преку наградување и/или казнување.
Свесно или интелегентно, разумно учење - се засновува врз споредбата на она што е состојба сега и она што сакаме да биде во иднина (цел или објект), односно поединецот се обидува да го поправи она што го работи сега за да може да ги постигне своите цели во иднина.
2. Организација што учи е организација каде што луѓето континуирано го надградуваат својот капацитет со цел да ги постигнат саканите резултати, каде што новите и проширувачки модели на мислење се охрабруваат, каде што колективниот стремеж е ослободен и каде луѓето постојано учат како да учат заедно (Петер Сенге, Тхе Фифтх Дисциплине, 1990).
|
|